Jennifer Lawrence: 'Tôi từng bị các bạn diễn nam cấm đến gần vì sợ vợ ghen'

Khi một ngôi sao điện ảnh lên tiếng, người ta thường nghe thấy sự phàn nàn. Nhưng khi Jennifer Lawrence lên tiếng về những gì cô gọi là 'sự kỳ lạ' của các bạn diễn nam trong các cảnh quay thân mật, cô không chỉ phàn nàn — cô đang mở ra một cánh cửa mà Hollywood đã cố tình khóa chặt suốt nhiều thập kỷ. Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với The Hollywood Reporter, minh tinh từng đoạt giải Oscar kể lại rằng cô từng bị một bạn diễn nam yêu cầu không được đến gần anh ta trong suốt quá trình quay phim, vì vợ của anh ta — người không hề có mặt trên trường quay — cảm thấy ghen tị. Lawrence, với chất giọng đều đều nhưng không kém phần sắc lạnh, nói: 'Anh ấy bảo tôi rằng vợ anh ấy không thoải mái với việc chúng tôi quay cảnh thân mật. Tôi chỉ biết đứng đó và tự hỏi: tôi đang làm gì trong bộ phim này vậy?' Câu chuyện của Lawrence không đơn lẻ. Nó là một mảnh ghép trong bức tranh lớn hơn về quyền lực và giới tính trên phim trường — một bức tranh mà ngành công nghiệp điện ảnh toàn cầu, từ Hollywood đến điện ảnh Việt Nam, đang dần phải đối diện. Nhưng điều khiến câu chuyện này đáng chú ý không phải là sự bất bình của một ngôi sao. Đó là cách nó phơi bày một nghịch lý: trong khi các diễn viên nữ bị đặt dưới kính hiển vi về ngoại hình, hành vi và đời tư, thì các diễn viên nam lại được bảo vệ bởi một tấm khiên vô hình — tấm khiên mang tên 'sự thoải mái của gia đình họ'. Lawrence, người từng đóng vai chính trong loạt phim 'Hunger Games' và 'X-Men', không nêu tên cụ thể bạn diễn nam nào. Cô cũng không nói rõ bộ phim nào. Nhưng chính sự ẩn danh đó lại khiến câu chuyện trở nên mạnh mẽ hơn: nó cho thấy hành vi này không phải là ngoại lệ, mà là một phần của hệ thống. Nó xảy ra ở khắp mọi nơi, với nhiều diễn viên nam khác nhau, trong nhiều bối cảnh khác nhau — và nó đã diễn ra trong nhiều thập kỷ mà không ai lên tiếng. Điều đáng nói là Lawrence không chỉ dừng lại ở việc kể chuyện. Cô cũng lên tiếng ủng hộ sự hiện diện của các điều phối viên thân mật (intimacy coordinators) trên phim trường — những người chuyên đảm bảo rằng các cảnh quay nhạy cảm được thực hiện với sự đồng thuận và tôn trọng của tất cả các bên. Trước đây, những cảnh quay này thường được thực hiện mà không có bất kỳ quy tắc nào, dựa hoàn toàn vào sự 'tinh tế' của đạo diễn và sự 'chịu đựng' của diễn viên nữ. Nhưng sự xuất hiện của các điều phối viên thân mật — một vai trò mới xuất hiện sau phong trào #MeToo — đã thay đổi cục diện. Họ không chỉ bảo vệ diễn viên nữ. Họ cũng bảo vệ diễn viên nam khỏi những tình huống mơ hồ, và họ bảo vệ cả bộ phim khỏi những rắc rối pháp lý và danh tiếng. Nói cách khác, họ là người giữ lửa cho sự an toàn của cả đoàn phim. Tuy nhiên, câu chuyện của Lawrence cũng đặt ra một câu hỏi khó chịu hơn: tại sao một diễn viên nữ lại phải chịu trách nhiệm cho sự bất an của vợ bạn diễn nam? Tại sao cô ấy phải điều chỉnh hành vi của mình — một hành vi hoàn toàn chuyên nghiệp, được ghi trong kịch bản và được đạo diễn chỉ đạo — chỉ vì một người không hề có mặt trên trường quay cảm thấy không thoải mái? Và tại sao không ai đặt câu hỏi ngược lại: tại sao người bạn diễn nam đó không thể trấn an vợ mình rằng đây chỉ là công việc? Đây chính là điểm mù của câu chuyện. Trong khi Lawrence bị đặt vào thế phải 'xin lỗi' vì sự tồn tại của mình trong một cảnh quay chuyên nghiệp, thì người bạn diễn nam lại được coi là nạn nhân của hoàn cảnh — một người chồng phải bảo vệ hạnh phúc gia đình. Cấu trúc quyền lực này, dù vô tình hay cố ý, đã đặt gánh nặng lên vai người phụ nữ, và biến cô thành 'kẻ xâm phạm' trong chính công việc của mình. Nhưng có một điều tích cực đang diễn ra. Câu chuyện của Lawrence, cùng với những tiếng nói ngày càng nhiều từ các diễn viên nữ khác, đang buộc ngành công nghiệp phải nhìn lại. Các hãng phim lớn đang bắt đầu coi điều phối viên thân mật như một phần tiêu chuẩn của quy trình sản xuất, không còn là một tùy chọn. Các diễn viên nam trẻ hơn — những người lớn lên trong thời đại #MeToo — đang có nhận thức tốt hơn về ranh giới và sự đồng thuận. Và quan trọng nhất, các diễn viên nữ đang học cách nói 'không' — không chỉ với những hành vi quấy rối trắng trợn, mà còn với những vi phạm tinh tế, như bị yêu cầu tránh xa bạn diễn vì lý do không liên quan đến công việc. Lawrence, ở tuổi 34, đã ở đỉnh cao sự nghiệp. Cô không cần phải lên tiếng. Cô có thể im lặng và tiếp tục đóng phim, kiếm tiền và tận hưởng danh vọng. Nhưng cô đã chọn nói ra — không phải để trả thù, không phải để gây sốc, mà để mở ra một cuộc trò chuyện mà nhiều người đã tránh né quá lâu. Câu chuyện của cô giống như một cú sút xa từ giữa sân: bất ngờ, táo bạo và có thể đi vào lưới hoặc vọt xà. Nhưng dù kết quả ra sao, nó đã khiến tất cả phải chú ý. Và trong một ngành công nghiệp mà sự im lặng thường được coi là vàng, việc một ngôi sao lớn nhất thế giới lên tiếng về sự bất công tinh tế có thể là điều tạo ra sự khác biệt lớn nhất. Bởi vì sự thay đổi không đến từ những cuộc cách mạng ồn ào. Nó đến từ những câu chuyện nhỏ, được kể đi kể lại, cho đến khi chúng trở thành một phần của nhận thức chung. Và khi nhận thức thay đổi, hành vi cũng sẽ thay đổi theo.